Berichten

Geplaatst op

Jan Spannenburg gaat digitaal

Of beter, zijn collectie gaat digitaal. In de tijd van Jan was er van digitalisering nog geen sprake. Het meest geavanceerd materiaal dat Jan tot zijn beschikking had, bestond uit foto- en filmmateriaal en een bandopnemer… niet om vogelgeluiden af te spelen. Nee, om te luisteren naar Conny Konings e.a.

Jan Spannenburg
Jan Spannenburg

De werkgroep Landschappelijk Erfgoed van Natuurpunt Markvallei heeft een “werk van lange adem” tot een goed einde kunnen brengen. Om de collectie “Jan Spannenburg” te bewaren voor het nageslacht was het nodig om alle opgezette dieren te digitaliseren.

Fotograferen, gegevens noteren, uploaden, … het was toch een heel werk. Het resultaat mag er echter zijn. Je kan het resultaat hier raadplegen: https://www.kempenserfgoed.be/collectie-jan-spannenburg/. De werkgroep wenst Erfgoed Noorderkempen uitdrukkelijk te bedanken voor de ondersteuning en het ter beschikking stellen van het platform.

De collectie van Jan Spannenburg bestaat voornamelijk uit opgezette dieren. In de Noorderkempen was hij een bekend figuur en een van de pioniers van natuurvereniging De Wielewaal in Hoogstraten (nu Natuurpunt Markvallei).
Daarnaast beschikte hij over een uitgebreide kennis van fauna en bouwde hij een omvangrijke verzameling op van opgezette dieren en vogels, vandaag bekend als ‘de collectie Jan Spannenburg’.

Na zijn overlijden op 3 augustus 1990, op vijftigjarige leeftijd (vermeld in Bieteutje nr 3 van 1990), (zie ook het septembernummer van De Hoogstraatse Maand van 1990), kwam de collectie in handen van het stadsbestuur van Hoogstraten, dat het beheer vervolgens toevertrouwde aan Natuurpunt Markvallei.

Even herhalen: Je kan het resultaat hier raadplegen: https://www.kempenserfgoed.be/collectie-jan-spannenburg/

Geplaatst op

Verslag wandeling Biesven in Merksplas Kolonie – 1 maart 2026

Op de eerste dag van maart organiseerden we een mooie wandeling in Merksplas Kolonie. Meer bepaald aan de kant van het Biesven.

Gidsen Els Hofkens en Koen Vannuffelen namen 27 deelnemers mee op een tocht langs de minder gekende kant van Merksplas Kolonie, een mooi stukje natuur van Agentschap Natuur en Bos.

De wandeling leidde langs oude verzamelplaatsen van afval en mest die vroeger van de grootsteden werd afgevoerd naar de landelijke, arme droge en minder vruchtbare gedeelte van het land. Ook hier wordt aan bosbeheer gedaan, wat duidelijk zichtbaar was. Wat willen de verschillende kleuren wit, oranje en blauw zeggen op de bomen, wat zijn die rare houten rasters in het bos (kloempen) en wat is hun functie? Dit werd allemaal toegelicht tijdens de stops.

En hoe mooi is het Biesven als op zondagochtend de zon erover schijnt. De fuut, reigers, Canadese gans, grauwe gans,… ze lieten zich mooi zien. En in de achtergrond klinken de geluiden van de vogels die aangeven dat de koudere winterperiode bijna voorbij is en de lente er aankomt. Ook de historiek van het Biesven, de kleine ringgracht, het nut van de bomenrijen en rietkanten kwamen aan bod.

Vervolgens wandelden we verder langs de duidelijk herkenbare dreefstructuren met hun verschillen in aanplantstijl t.o.v. Wortel Kolonie. Een stopje bij de tonderzwam, om dan terug bij de ringgracht uit te komen en de beloofde toelichting te geven over het ontstaan van de gracht als natuurlijke barrière om de landlopers binnen de grenzen van de kolonie te houden.

Na een wandeltocht van twee uur waren we terug op de verzamelplaats. Een ontdekkingstocht voor sommigen, voor anderen weer een nieuwe blik op natuur en beheer. Het enthousiasme van de groep en de leuke terechte vragen gaven ons het gevoel dat dit weer een zeer geslaagde wandeling was in het jaarthema van gidsen van Natuurpunt Markvallei. De afstempelkaarten werden in orde gebracht en er werd al direct gevraagd wanneer de volgende Marckathon-wandeling op de agenda staat. Benieuwd wie er gaat voor de bergtrui of de meest enhousiaste jongere. Op het einde van het kalenderjaar gaan we het weten.

Verslag: Koen Vannuffelen

Foto's: Cindy Braspenning, Luc Bastiaens en Koen Vannuffelen

Geplaatst op

Met de Mar(k)athon win je altijd!

In 2026 organiseert Natuurpunt Markvallei de Mar(k)athon, een unieke wandeluitdaging in eigen streek. Geen klassieke marathon op asfalt, maar een reeks natuurwandelingen verspreid over het jaar, waarmee deelnemers samen stap voor stap een volledige marathonafstand kunnen bij elkaar wandelen. Zo geniet je onderweg van prachtige landschappen én werk je tegelijk aan een sportieve prestatie.

Bij de start van elke wandeling deelt de natuurgids een persoonlijke kaart uit. Na afloop wordt die afgestempeld, zodat je precies kan bijhouden hoeveel tochten je al hebt meegedaan. Hoe vaker je deelneemt, hoe dichter je bij de marathon komt – en hoe groter je kans op een mooie beloning.

De feestelijke afsluiter vindt plaats op zondag 3 januari in het Bezoekerscentrum Vallei van het Merkske. Vanaf 6 december kan je je stempelkaart inleveren en krijg je een gratis consumptie aangeboden in het bezoekerscentrum. Nadien wordt er een rangschikking opgemaakt in verschillende categorieën geïnspireerd door de Ronde van Frankrijk. Deelnemers die uitblinken in de korte wandelingen maken kans op de groene trui, liefhebbers van de lange afstanden dingen mee naar de bergtrui, jongeren met de meeste deelnames kunnen de witte trui veroveren en wie in totaal de meeste wandelingen op zijn of haar naam heeft staan, wint de gele trui én de hoofdprijs.

Of je nu gaat voor een sportieve uitdaging, een gezellige natuurbeleving of één van de felbegeerde truien (in de vorm van leuke cadeaus uit onze natuur.winkel): de Mar(k)athon belooft een jaar vol frisse lucht, beweging en verbondenheid in de Markvallei.

Geplaatst op

13de Nieuwsbrief “Het Merkske”

Nieuwsbrief "Het Merkske" nr 13Met trots stellen we u de 13de editie (februari 2026) van de nieuwsbrief  “Het Merkske” voor. Ook dit jaar is het opnieuw een rijk gevulde uitgave geworden, boordevol boeiende artikels over flora, fauna en beheer.

Wat ooit begon als een initiatief van de werkgroep monitoring, is dankzij de enthousiaste inzet en waardevolle bijdragen van velen uitgegroeid tot de nieuwsbrief die u vandaag in handen hebt. Een editie die informeert, inspireert en verbindt.

Blader, ontdek en laat u meevoeren in alles wat leeft en groeit in de Vallei van het Merkske.

De nieuwste editie telt maar liefst 76 pagina’s, met 14 boeiende bijdragen over fauna, flora en beheer.
Een greep uit de onderwerpen:

  • Vleermuiskasten in Wortel-Kolonie: verrassend positieve resultaten na het plaatsen van verschillende types kasten.
  • De amfibieën van het gebied: boomkikker, kamsalamander en knoflookpad in beeld. Wat levert 4 jaar schermonderzoek rond diverse poelen aan gegevens en inzichten op?
  • Insecten: hoe gaat het met de dagvlinders, libellen en boktorren.
  • Recreatie: werking bezoekerscentrum Vallei van het Merkske, onderhoud natte wandelpaden.

Veel leesplezier!

De ‘Nieuwsbrief van het Merkske’ verschijnt jaarlijks en is bedoeld voor iedereen met interesse in natuur, natuur- en waterbeheer en landschap. Wat in 2010 begon als een bescheiden informatiekanaal voor vrijwilligers van natuurstudie, groeide uit tot een volwaardige publicatie. De eerste editie telde slechts acht pagina’s, grotendeels gevuld met bijdragen van vrijwilligers. Die betrokkenheid is gebleven: ook nu nog schrijven zij een deel van de artikelen en zorgen zij voor de prachtige vormgeving.

Herlees ook:

Geplaatst op

Duikclub Amfibie kwam Wortel Kolonie verkennen

Wij mochten op zondag 15 februari 2026 Duikclub Amfibie van Turnhout onthalen op Wortel kolonie. Gidsen Annick en Koen hadden een gevarieerd programma voorzien. Ze startten met de ontstaansgeschiedenis van Wortel Kolonie. De volgende stop was Bootjesven, waar het gebruik en belang van Bootjesven voor de gemeenschap van Wortel werd uitgelegd. De gidsen vertelden welke vogels op dat moment op de plas te zien waren en wat vogels doen in de winter. En hoe de standvogels zijn aangepast aan de barre winteromstandigheden.

Lang stilstaan was niet echt een optie op deze koude gure februarizondag. Dus ze trokken verder langs het moer naar het stukje heide. Daar lichten de gidsen het ontstaan van de heide, alsook het behoud en beheer van dit gebied toe. Wat is plaggen, wat is chopperen, de natuurlijke zaadbank,… Ook de begrazing door de Fjordenpaarden is mooi aan bod gekomen.

Tijd om richting Castelreesche heide te trekken. De duikclub zorgt voor hun jaarlijkse winterwandeling traditiegetrouw voor een tussenstop met verwarmende dranken en een knabbeltje. Als gids is dit ook super leuk om daar gebruik van te mogen en kunnen maken.

Vervolgens langs het bos richting Castelreesche heide waar Annick toelichting gaf over het verschil tussen grauwe ganzen en kolganzen, de wondere kam van de reiger, en op het water zaten ook bergeenden, pijlstaarten, wilde eenden. Kortom een ideale plaats. Toegegeven het is op deze plaats wel wat koud en de wind kan daar behoorlijk fris uit de hoek komen. Maar duikers zijn daarop voorzien en kennen de grillen van de weergoden wel.

Van de open vlakte is het doorsteken richting Brandven. Een fijne plek om even stil te staan bij het neergehaalde vliegtuig, maar ook om de naam van de duikclub, Amfibie, toe te lichten bij het water. Met toelichting van de moeilijke relatie tussen vissen en amfibieën.

En toen begonnen de eerste witte vlokjes te vallen. Dus ook tijd om richting bezoekerscentrum te wandelen en kort even de boeiende uitleg te geven over de drevenstructuren, het behoud en het herstel. Tegen dat we aan het bezoekerscentrum kwamen waren de paar vlokjes al een stevig dwarrelende winterbui geworden. Mooi moment om binnen af te sluiten en na te genieten bij een hapje en drankje.

Een super leuke en dankbare gidswandeling op aanvraag. Ook dit zijn zaken die je kan regelen voor je vriendengroep, vereniging of werk. Wil je zelf ook zo eens een topwandeling meemaken? Neem contact op met het bezoekerscentrum van Natuurpunt Markvallei.

Foto's: Koen Vannuffelen, Annick Verbinnen

Geplaatst op

Grote kuis huiszwaluwnesten

De "zwaluwkuisploeg" aan het werk!Vrijwilligers van Natuurpunt Markvallei hebben donderdagnamiddag 12 februari de kunstnesten voor de huiszwaluwen, gelegen op de boerderij van de Bonte Beestenboel en het Bezoekerscentrum Vallei van het Merkske, gekuist. De huiszwaluwnesten hangen hier al decennialang en huisvesten een grote kolonie huiszwaluwen.
Het onderhoud was tot op heden in handen van enkele vogelringers. Deze mensen voerden deze taak jarenlang gewetensvol uit, maar zagen dit omwille van hun leeftijd niet meer zitten.
Zo kwam de vraag bij Natuurpunt Markvallei terecht. De natuurvereniging moest daar niet al te lang over nadenken. Donderdag werd de daad bij het woord gevoerd.
Voor de huiszwaluwen wordt dat binnen enkele weken een aangename thuiskomst!

Geplaatst op

Weldaad in de winter, thee natuurlijk!

Korte wandeling in omgeving Klapekster en theeproeverij met uitleg over heilzame werking van 6 planten georganiseerd door Natuurpunt Markvallei in samenwerking met VELT

Het leek vandaag wel lente ipv winter: frisgroen lieten nieuwe plantjes zich al volop zien tijdens onze wandeling in Wortel Kolonie. Zij hebben kunnen rusten, nieuwe energie kunnen verzamelen. De mens daarentegen ploetert maar verder, weer of geen weer.


Gelukkig zijn er dan genoeg planten voorhanden als weldaad voor de mens. Waaraan men zich kan warmen, die het innerlijk van de mens verzorgen en helen.
Zo vertelden gidsen Rie en Marga over duizendblad, paardenbloem, brandnetel, berk, dovenetel en vlier. Er kon geproefd worden van de thee van deze planten en gesnoept worden van allerlei lekkers. Met een heerlijke gemberthee tot besluit steeg de temperatuur van zowel de inwendige als uitwendige mens. Het aandachtige publiek vertrok voldaan en met nieuwe energie weer huiswaarts, de gidsen ook!

Tekst: Marga Van Beek

Foto's: Marga Van Beek

Geplaatst op

Foto-excursie Strijbeekse heide

Deze ochtend van zondag 8 februari is de fotowerkgroep op uitstap geweest bij onze noorderburen in de Strijbeekse Heide, dat in het zuiden aansluiting vind bij de Elsakker.
Strijbeekse heide
Strijbeekse heide
Ondanks de regenachtige voorspelling tijdens de week, was daar gelukkig niets meer van te merken.
Het zonnetje kwam mooi op boven de heide en in combinatie met de laaghangende mist leverde dit leuke plaatjes op. Kijk en oordeel zelf maar.

Foto's: Adrianus Dekkers, Geert Brosens, Daniella Van Wanrooij, Jan Van Bavel, Anouchka Saerens