Verslag wandeling Biesven in Merksplas Kolonie – 1 maart 2026

Op de eerste dag van maart organiseerden we een mooie wandeling in Merksplas Kolonie. Meer bepaald aan de kant van het Biesven.

Gidsen Els Hofkens en Koen Vannuffelen namen 27 deelnemers mee op een tocht langs de minder gekende kant van Merksplas Kolonie, een mooi stukje natuur van Agentschap Natuur en Bos.

De wandeling leidde langs oude verzamelplaatsen van afval en mest die vroeger van de grootsteden werd afgevoerd naar de landelijke, arme droge en minder vruchtbare gedeelte van het land. Ook hier wordt aan bosbeheer gedaan, wat duidelijk zichtbaar was. Wat willen de verschillende kleuren wit, oranje en blauw zeggen op de bomen, wat zijn die rare houten rasters in het bos (kloempen) en wat is hun functie? Dit werd allemaal toegelicht tijdens de stops.

En hoe mooi is het Biesven als op zondagochtend de zon erover schijnt. De fuut, reigers, Canadese gans, grauwe gans,… ze lieten zich mooi zien. En in de achtergrond klinken de geluiden van de vogels die aangeven dat de koudere winterperiode bijna voorbij is en de lente er aankomt. Ook de historiek van het Biesven, de kleine ringgracht, het nut van de bomenrijen en rietkanten kwamen aan bod.

Vervolgens wandelden we verder langs de duidelijk herkenbare dreefstructuren met hun verschillen in aanplantstijl t.o.v. Wortel Kolonie. Een stopje bij de tonderzwam, om dan terug bij de ringgracht uit te komen en de beloofde toelichting te geven over het ontstaan van de gracht als natuurlijke barrière om de landlopers binnen de grenzen van de kolonie te houden.

Na een wandeltocht van twee uur waren we terug op de verzamelplaats. Een ontdekkingstocht voor sommigen, voor anderen weer een nieuwe blik op natuur en beheer. Het enthousiasme van de groep en de leuke terechte vragen gaven ons het gevoel dat dit weer een zeer geslaagde wandeling was in het jaarthema van gidsen van Natuurpunt Markvallei. De afstempelkaarten werden in orde gebracht en er werd al direct gevraagd wanneer de volgende Marckathon-wandeling op de agenda staat. Benieuwd wie er gaat voor de bergtrui of de meest enhousiaste jongere. Op het einde van het kalenderjaar gaan we het weten.

Verslag: Koen Vannuffelen

Foto's: Cindy Braspenning, Luc Bastiaens en Koen Vannuffelen

13de Nieuwsbrief “Het Merkske”

Nieuwsbrief "Het Merkske" nr 13Met trots stellen we u de 13de editie (februari 2026) van de nieuwsbrief  “Het Merkske” voor. Ook dit jaar is het opnieuw een rijk gevulde uitgave geworden, boordevol boeiende artikels over flora, fauna en beheer.

Wat ooit begon als een initiatief van de werkgroep monitoring, is dankzij de enthousiaste inzet en waardevolle bijdragen van velen uitgegroeid tot de nieuwsbrief die u vandaag in handen hebt. Een editie die informeert, inspireert en verbindt.

Blader, ontdek en laat u meevoeren in alles wat leeft en groeit in de Vallei van het Merkske.

De nieuwste editie telt maar liefst 76 pagina’s, met 14 boeiende bijdragen over fauna, flora en beheer.
Een greep uit de onderwerpen:

  • Vleermuiskasten in Wortel-Kolonie: verrassend positieve resultaten na het plaatsen van verschillende types kasten.
  • De amfibieën van het gebied: boomkikker, kamsalamander en knoflookpad in beeld. Wat levert 4 jaar schermonderzoek rond diverse poelen aan gegevens en inzichten op?
  • Insecten: hoe gaat het met de dagvlinders, libellen en boktorren.
  • Recreatie: werking bezoekerscentrum Vallei van het Merkske, onderhoud natte wandelpaden.

Veel leesplezier!

De ‘Nieuwsbrief van het Merkske’ verschijnt jaarlijks en is bedoeld voor iedereen met interesse in natuur, natuur- en waterbeheer en landschap. Wat in 2010 begon als een bescheiden informatiekanaal voor vrijwilligers van natuurstudie, groeide uit tot een volwaardige publicatie. De eerste editie telde slechts acht pagina’s, grotendeels gevuld met bijdragen van vrijwilligers. Die betrokkenheid is gebleven: ook nu nog schrijven zij een deel van de artikelen en zorgen zij voor de prachtige vormgeving.

Herlees ook:

Duikclub Amfibie kwam Wortel Kolonie verkennen

Wij mochten op zondag 15 februari 2026 Duikclub Amfibie van Turnhout onthalen op Wortel kolonie. Gidsen Annick en Koen hadden een gevarieerd programma voorzien. Ze startten met de ontstaansgeschiedenis van Wortel Kolonie. De volgende stop was Bootjesven, waar het gebruik en belang van Bootjesven voor de gemeenschap van Wortel werd uitgelegd. De gidsen vertelden welke vogels op dat moment op de plas te zien waren en wat vogels doen in de winter. En hoe de standvogels zijn aangepast aan de barre winteromstandigheden.

Lang stilstaan was niet echt een optie op deze koude gure februarizondag. Dus ze trokken verder langs het moer naar het stukje heide. Daar lichten de gidsen het ontstaan van de heide, alsook het behoud en beheer van dit gebied toe. Wat is plaggen, wat is chopperen, de natuurlijke zaadbank,… Ook de begrazing door de Fjordenpaarden is mooi aan bod gekomen.

Tijd om richting Castelreesche heide te trekken. De duikclub zorgt voor hun jaarlijkse winterwandeling traditiegetrouw voor een tussenstop met verwarmende dranken en een knabbeltje. Als gids is dit ook super leuk om daar gebruik van te mogen en kunnen maken.

Vervolgens langs het bos richting Castelreesche heide waar Annick toelichting gaf over het verschil tussen grauwe ganzen en kolganzen, de wondere kam van de reiger, en op het water zaten ook bergeenden, pijlstaarten, wilde eenden. Kortom een ideale plaats. Toegegeven het is op deze plaats wel wat koud en de wind kan daar behoorlijk fris uit de hoek komen. Maar duikers zijn daarop voorzien en kennen de grillen van de weergoden wel.

Van de open vlakte is het doorsteken richting Brandven. Een fijne plek om even stil te staan bij het neergehaalde vliegtuig, maar ook om de naam van de duikclub, Amfibie, toe te lichten bij het water. Met toelichting van de moeilijke relatie tussen vissen en amfibieën.

En toen begonnen de eerste witte vlokjes te vallen. Dus ook tijd om richting bezoekerscentrum te wandelen en kort even de boeiende uitleg te geven over de drevenstructuren, het behoud en het herstel. Tegen dat we aan het bezoekerscentrum kwamen waren de paar vlokjes al een stevig dwarrelende winterbui geworden. Mooi moment om binnen af te sluiten en na te genieten bij een hapje en drankje.

Een super leuke en dankbare gidswandeling op aanvraag. Ook dit zijn zaken die je kan regelen voor je vriendengroep, vereniging of werk. Wil je zelf ook zo eens een topwandeling meemaken? Neem contact op met het bezoekerscentrum van Natuurpunt Markvallei.

Foto's: Koen Vannuffelen, Annick Verbinnen

Foto-excursie Strijbeekse heide

Deze ochtend van zondag 8 februari is de fotowerkgroep op uitstap geweest bij onze noorderburen in de Strijbeekse Heide, dat in het zuiden aansluiting vind bij de Elsakker.
Strijbeekse heide
Strijbeekse heide
Ondanks de regenachtige voorspelling tijdens de week, was daar gelukkig niets meer van te merken.
Het zonnetje kwam mooi op boven de heide en in combinatie met de laaghangende mist leverde dit leuke plaatjes op. Kijk en oordeel zelf maar.

Foto's: Adrianus Dekkers, Geert Brosens, Daniella Van Wanrooij, Jan Van Bavel, Anouchka Saerens


Digitale erfgoedwandeling Wortel Kolonie

De werkgroep “landschappelijk erfgoed” van Natuurpunt Markvallei lanceerde een derde digitale erfgoedwandeling.

Erfgoedwandeling Wortel-Kolonie
Je kan in Wortel-Kolonie voortaan op stap met izi.travel. Na het scannen van een qr-code neemt de werkgroep geïnteresseerde wandelaars mee op pad door de geschiedenis en de actualiteit van de kolonie. Afbeeldingen, tekst en gesproken tekst doemen automatisch op en begeleiden de wandelaars op een aangename manier langs belangrijke highlights in het gebied.
De QR-code kan gescand worden in Bezoekerscentrum Vallei van het Merkske, of op het infobord van ANB dat voor het bezoekerscentrum staat. De digitale erfgoedwandeling is de derde op rij.
De werkgroep “landschappelijk erfgoed” maakte eerder al digitale erfgoedwandelingen voor Den Rooy/Smisselbergen en de vallei van de Mark (vertrekplaats: watermolen Meersel-Dreef). Momenteel werken ze aan een gelijkaardig project voor natuurgebied het Zwart Goor in Merksplas, dit ook in het kader van het Verbeeck-jaar.

Maandagploeg kreeg OKAN-versterking

De maandagploeg kreeg maandagvoormiddag 26 januari versterking uit de Turnhoutse OKAN-hoek.

OKAN staat voor “onthaalonderwijs voor anderstalige nieuwkomers”. Dat onderwijs wordt ook in de Turnhoutse scholen door HIVSET aangeboden. De pedagogische studiedag was voor de leerlingen van het OKAN-onderwijs aanleiding voor een alternatief programma. Aansluiten bij de beheerploeg van Natuurpunt Markvallei leek een vanzelfsprekend iets.
En dus stond een tiental jongeren maandagmorgen paraat om samen met de vrijwilligers van Natuurpunt de handen uit de mouwen te steken in natuurgebied Den Rooy/Smisselbergen in Meerle. ’s Namiddags werd er nog een vervolg de werken gebreid op de heide van Wortel-Kolonie (ANB). Het werd voor iedereen een aangename manier om samen te werken en mekaar beter te leren kennen.

Foto's: Jan Vermeiren

Nieuwjaarswandeling en -receptie Natuurpunt Markvallei

Zondagochtend 4 januari 2026. Onder een frisse winterzon en bij feeërieke winterlandschappen heetten we  iedereen van de afdeling welkom in het natuurgebied Zwart Goor in Merksplas.

De startplaats was op het domein van ’t Klavier in het ‘Ateljeeke’. Een 45-tal deelnemers stonden klaar om een gegidste wandeling te krijgen op dit domein. Langsheen de grote vijver, waar meer werd verteld over de eerdere eigenaars van dit gebied, ging het naar het natuurgebied. Er werd een kijkje genomen bij de grote grazers die dit seizoen hebben geholpen met het beheer van de heide en weide. Een tussenstop aan de gaspeldoorn bracht ons naadloos naar het ander deel van het domein waar we in de loofbossen een toelichting kregen over verschillende zwarte vogels. Met name de zwarte specht en de raaf. Beide vogels hebben bij het ochtendgloren hun aanwezigheid laten zien en horen, maar tijdens de wandeling waren ze verdacht stil…

Lees verder “Nieuwjaarswandeling en -receptie Natuurpunt Markvallei”

We wandelden op de “Bleke heide”

Goed ingeduffeld tegen de kou en de regen gingen we op zondag 7 december op stap in het vogelparadijs De Bleke Heide te Chaam. Maar van dit paradijs voor overwinterende vogels was weinig te bespeuren. Door de droogte van afgelopen zomer, stond er in de vennen namelijk amper water!
Wandeling Bleke heide - Chaam
Gelukkig lieten niet alle vogels het gebied links liggen. We genoten van het gegak van toendrarietganzen en kolgans in de velden, bergeenden, wintertalingen, fluitende smienten en zelfs een pijlstaart op het water. Een torenvalk toonde ongegeneerd zijn jachttechnieken en in de wildakkers waren vinken massaal aanwezig. Zelfs de eerste kepen zijn uit het Hoge Noorden aangekomen.

Foto's: Karolien Verschueren