Tag: #denrooy

Veranderend vogelbestand in het steeds veranderend landschap van de Turnhoutse Kempen

Op vrijdag 23 oktober om 20 uur geeft Jef Leestmans in het Bezoekerscentrum Vallei van het Merkske in Wortel-Kolonie een boeiende voordracht met de titel “Een veranderend vogelbestand in het steeds veranderend landschap van de Turnhoutse Kempen”. De toegang is gratis, dus iedereen met een hart voor natuur en vogels is van harte welkom!

Het landschap van de Turnhoutse Kempen heeft in de loop van duizenden jaren een ongelooflijke gedaanteverwisseling ondergaan. Na de laatste ijstijd lag hier een koude toendra, later een taiga vol sparren en berken. Zo’n 11.500 jaar geleden ontwikkelde zich een dicht bos met veengebieden en moerassige valleien. Vanaf ongeveer 4800 jaar geleden begon de mens kleine akkertjes aan te leggen, maar na een periode van ontvolking groeide het gebied opnieuw dicht met bos. In amper 250 jaar tijd evolueerde dat dan weer naar een open, boomloos heidelandschap dat meer dan zes eeuwen standhield, tot het veranderde in het landschap dat we vandaag kennen.

Die voortdurende transformaties lieten hun sporen na in de vogelwereld. Soorten die ooit algemeen waren, verdwenen plots; andere, die men hier nooit zag, begonnen opeens te broeden. Sommige vogels kwamen, verdwenen, keerden massaal terug en verdwenen opnieuw. Het is een verhaal vol verrassingen, waarin klimaat, mens en natuur voortdurend met elkaar in wisselwerking staan.

Tijdens deze avond weeft Jef Leestmans geschiedenis, ecologie en vogelkennis samen tot een meeslepend verhaal over de voortdurende veranderingen in onze streek. Verwacht een leerrijke én inspirerende lezing die je met andere ogen naar het landschap van de Kempen doet kijken!

Geplaatst op

Het gevecht met het pijpenstrootje!

De maandagploeg heeft maandag 18/08 de spierballen nog eens laten rollen. Met een uitgebreid team, bosmaaiers, heggescharen en veel enthousiasme ging men het pijpenstrootje op de heide in Den Rooy en Smisselbergen te lijf. Het leverde in ieder geval mooie beelden op.

Foto's: Jan Vermeiren

Geplaatst op

Manicure voor de natuur

Ons beheerteam heeft er lang op moeten wachten, maar vandaag werd de “Rapid”, met hooikeerder en maaibalk, geleverd. De machine is speciaal uitgerust voor het werk in kwetsbare natuurgebieden.

Tot op heden werd altijd een beroep gedaan op boeren (dat zal nog zo blijven), de zeisploeg (dat blijft ook zeker zo, maar vooral in de meest kwetsbare stukken) of de vrijwilligers moesten er met de bosmaaiers tegenaan.  Nu zal de maandagploeg van Natuurpunt Markvallei haar maai- en hooiwerkzaamheden meer kunnen afstemmen op het weer en wordt het voor de maandagploeg in ieder geval een stuk comfortabeler om het hooi af te dragen.
Donderdagvoormiddag kwam de verdeler van de machine langs om het materiaal te leveren en om de vrijwilligers die ermee zullen werken een korte opleiding te geven. Het kriebelt in ieder geval om de machine en de werking ervan onder de knie te krijgen. Vooral het onderhoud wordt een belangrijke factor. En de natuur zal er wel bij varen, want de machines zijn top. “Als een manicure voor de natuur!”, zoals de verdeler het mooi omschrijft.

Lezing: Designing deserts focust op de Noorderkempen

Op vrijdag 23 januari nodigen we de historici Seb Verlinden en Pieter-Jan Reynaert uit in Bezoekerscentrum Vallei van het Merkske voor een lezing over hun project Designing Deserts. Ze focussen daarbij vooral op de regio rond Hoogstraten.

Seb Verlinden: “De omgeving van Hoogstraten en Wortel is doorheen de eeuwen drastisch veranderd. Net als in de rest van de Kempen, werd het landschap hier lang gekenmerkt door open heidevelden en drassige venen. Vanaf midden achttiende eeuw werden echter juist de onvruchtbaar geachte Kempen het doelwit van ambitieuze ontginningspogingen. Via intensieve bodembewerking, bemesting en bebossing werd een totale transformatie van het Kempense landschap beoogd.”

“Hoogstraten en Wortel werden het toneel van echte pioniersontginning: de bossen van de hertog van Salm-Salm en de oprichting van Wortel- en Merksplas-Kolonie rekent men tot de eerste en meest ambitieuze van hun tijd. Hoewel deze eerste projecten vaak een financieel fiasco waren, tonen historische kaarten ons wel hoe doorheen de negentiende en twintigste eeuw het verdwijnen van het traditioneel heidelandschap een feit werd.”

Pieter-Jan Reynaaert: “De technologische vertaling van deze ontginningsdrift laat zich na enkele eeuwen nog steeds aflezen in het landschap. Ontginning ging, ongeacht of de bodem droog of nat was, systematisch gepaard met het aanleggen van drainage-infrastructuur. Zo werd de waterhuishouding van de Kempen herschapen: wat ooit vertraagde of bleef staan, moest voortaan stromen en verdwijnen. Het interdisciplinaire Designing Deserts-project onderzoekt de historische context én hedendaagse gevolgen van dit fenomeen. Het 18e-eeuwse ideaalbeeld, een landschap gestuurd door afbakening en afvoer, zindert namelijk tot op vandaag na.”

De voordracht begint om 20 uur, de deur gaat om 19.30 uur open. Inkom bedraagt 5 euro voor leden, 10 euro voor niet-leden. Inschrijven doe je via deze link.

Geplaatst op

Natuur beleven is vriendschap ervaren

De opleiding natuurgids die Natuurpunt Markvallei in de loop van 2024 organiseerde heeft heel wat mensen op het spoor gezet om de natuur te leren ontdekken en hun verhaal met anderen te delen. Maar daarnaast is de cursus de aanzet geworden voor een flinke brok vriendschap.

De organiserende “anciens” beloofden een terugkomdag te organiseren. Dat gebeurde het voorbije weekend onder het thema “Beleef Den Rooy”. Tegelijkertijd was het een try-out van een formule die we vanuit Natuurpunt Markvallei eventueel aan een groter publiek willen aanbieden.

Voor de tweedaagse, met overnachting, mochten we gebruik maken van het domein van René en Mijke, één van onze nieuwe gidsen. Ze wonen op de Ulicotenseweg, naast natuurgebied Den Rooy en hun woonst en tuin waren de perfecte uitvalbasis voor een aantal activiteiten. Het was voor de deelnemers een genot om zich te mogen wentelen in de gastvrijheid die het koppel aan de dag wist te leggen.

Campers en tenten werden op het terrein opgesteld, de vuren kregen een plaats op het terras en de eettenten vormden het centrale deel van het kampement.

Met twintig deelnemende natuurgidsen gingen we op stap in natuurgebied Den Rooy. We zochten kruiden en planten die later gebruikt zouden worden in salades en drankjes, we gingen op zoek naar de nachtzwaluw, controleerden wildcamera’s, maakten de vuren aan, sneden de bio-groentjes, maakten spiesen, bakten en stoofden … En ‘s avonds genoten we van de gezelligheid rond het vuur met enkele inspirerende verhalen, gefilosofeer, een poging om met sterrenkijkers aan een bewolkte hemel toch sterren te zien en een paar Gageleers. In de vroege na-ochtend trokken twee dappere natuurliefhebbers er ook op uit om de natuur in al haar ochtendglorie te aanschouwen.

‘De volgende dag werd aangevat met een heerlijk ontbijt, lekkere koffie. Net voor we de ultieme opruimmove inzetten, staken we de hoofden bij elkaar voor een grondige evaluatie.

We blikken terug op een geslaagde onderneming die ons heel wat heeft geleerd. Over de natuur, over de organisatie van zo’n belevingsactiviteit en over elkaar. Het was een ervaring die ons leert hoe verbindend natuur kan (en wil?) zijn… je moet er alleen voor open willen staan.

Geplaatst op

Seppe maakt er een mooie Mar(k)athon van!

Seppe Strijbos heeft zaterdagvoormiddag met succes zijn eerste marathon gelopen. Hij maakte er een “straffe stoot voor de natuur” van en zamelde met zijn sponsorloop € 5811 in ten voordele van het natuurgebied Den Rooy. De “Straffe Stoot” is een initiatief van Natuurpunt om geld in te zamelen voor reservaatprojecten.

Om 8 uur vertrok Seppe ter hoogte van het kasteel van Bouvigne, net ten zuiden van Breda en op de plaats waar de Mark en de Aa samenvloeien. Daarna ging het stroomopwaarts naar de bron in Merksplas. De marathon werd afgelegd in net geen vier uur tijd, wat voor een eerste keer zeker niet slecht is. Het was overigens ook drukkend warm.

Hij werd op de fiets begeleid door zijn ouders Henk Strijbos en Leen Rigouts. Natuurpunt Markvallei zorgde voor de logistieke ondersteuning. Of er een volgende Straffe Stoot op volgt is nog even afwachten, maar dan zal het geen marathon zijn werd ons al toevertrouwd. Dat wordt uitkijken naar de volgende editie.

Geplaatst op

Betere natuur en wandelbeleving

De maandagploeg van Natuurpunt Markvallei is niet met verlof. Het vrijwilligerswerk gaat tijdens de zomermaanden gewoon verder. Maandag werd er gewerkt in natuurgebieden Den Rooy en de Aschputten. In de Aschputten proberen we de reuzenbalsemien terug te dringen. Het is soms een heksentoer om de planten uit te kunnen trekken, maar het resultaat mag er zijn. De vrijwilligers merkten een duidelijke achteruitgang op de plaatsen die vorig jaar ook baslemienvrij werden gemaakt. Het is natuurlijk wel een kwestie van volhouden. En dat wordt gemakkelijker als één van de collega-vrijwilligers zijn oppastaak omvormt tot een bezoekje en een traktatie met aardbeien. (Merci Marcel! )

In natuurgebied Den Rooy werd op de traditioneel natste plaatsen een “Pools” plankenpad aangelegd. Op die manier kunnen de wandelaars, als het terug regent, terug wandelen zonder schade aan te richten aan de flora vlakbij de paden.  Eigenlijk is dat een mooi verhaal. De planken zijn immers afkomstig van omgevallen bomen in het natuurgebied zelf. Zagerij Van Erck uit Wortel werd bereid gevonden  om de bomen te verzagen.

Na het natuurgebied De Halsche Beemden, waar sommige stukken van het wandelpad dikwijls nog veel natter zijn, legden de vrijwilligers nu dus ook een plankenpad aan in Den Rooy. Veel wandelplezier gewenst!

Geplaatst op

Nachtzwaluwconcert in Meerle

Zaterdagavond 5 juli 2025 genoten dertig natuurliefhebbers van een nachtzwaluwconcert in natuurgebied Den Rooy in Meerle. Onder leiding van de gidsen Annick en Marcel trokken ze er in de late avond op uit om kennis te maken met de nachtzwaluw, een zeer mysterieuze vogel, typisch voor de heidegebieden in de Kempen.

Nachtzwaluwconcert in Den Rooy

Het geduld werd beloond. Toen de laatste merel stopte met zingen, nam de nachtzwaluw met zijn monotoon gesnor, het over. Dat was wel even geluk hebben, want de weersomstandigheden zaten niet echt mee. Volgende zaterdag doet  Natuurpunt Markvallei het nog een keer over. Dan brengen de gidsen je naar het concert in Merksplas.